Over bamboe gaan er ongelooflijke verhalen de ronde, maar is het allemaal waar wat ze zeggen over deze plant? Groeit bamboe echt 1 meter per dag? Is bamboe afkomstig uit China? Is bamboe sterker dan staal? In dit artikel zal u de echte en juiste antwoorden vinden op al deze vragen.

1. Wat is de Oorsprong van het Woord "Bamboe"

De oorsprong van het woord bamboe komt van het Maleisische woord "Mambu". In de late 16de eeuw (1590-1600) noemden de Nederlanders het "bamboes" waarna het zijn Neo-Latijnse naam "Bambusa" kreeg.

Bamboe Kampvuur

Bamboe kampvuur

Sommigen beweren dat het oorspronkelijke woord "Bambu" was omdat het lijkt op het geluid dat bamboe maakt als het ontploft in open vuur. Wanneer bamboe wordt verwarmd gaat de warme lucht in de afgesloten holle internodium kamers uitzetten en veroorzaakt het een explosief bam-boem geluid.

2. Is Bamboe een Boom?

Bamboe behoort tot de Bambusoideae onderfamilie van de gras familie Poaceae (Gramineae). Het was de Duitse botanicus, Charles Kunth, die voor het eerst zijn taxonomische bevindingen publiceerde in 1815. Van alle grassoorten, is bamboe de grootste en de enige die kan uitgroeien tot een bos.

Hoewel bamboe een gras is, hebben veel van de grote houtachtige bamboesoorten een boom-achtig uiterlijk en worden ze in de volksmond vaak "bamboe bomen" genoemd. Er zijn echter een aantal essentiële verschillen tussen bamboe en bomen.

Bamboe Bomen

Een gemengd bos met bamboe halmen en bomen. Ziet u het verschil?​

Bamboes missen meristeemcellen en een vasculaire cambium laag die bij bomen wel aanwezig zijn. Het vasculaire cambium is de voortdurend groeiende laag van een boomstam onder de schors die een boom jaarlijks dikker maakt. De meristeem cellen zorgen er dan weer voor dat de boom elk jaar hoger groeit.

Bamboestammen nemen echter niet toe in dikte of lengte naarmate ze ouder worden. Eén enkele bamboe halm bereikt zijn volledige hoogte en dikte in slechts één groeiseizoen (6-8 maanden). De vezels van de bamboe halm verhouten in de 3-4 opvolgende jaren maar de halm wordt niet dikker of hoger.

Een ander belangrijk verschil is dat bamboes geen schors hebben zoals bomen, in plaats daarvan vertonen ze beschermende schutbladeren rond de halm in hun vroege stadium van ontwikkeling.

3. Waar Groeit Bamboe?

Bamboe komt natuurlijk voor op 5 continenten: Afrika, Azië, Zuid-Amerika, Noord-Amerika en Australië. Met andere woorden, bamboe is inheems op alle continenten behalve Antarctica en Europa. Het toeval wil dat op alle continenten behalve Antarctica en Europa diamanten zijn te vinden.

Bamboe groeit in de tropische en subtropische gebieden van Azië, Afrika en Latijns-Amerika. De meest noordelijke bamboesoorten komen voor in het Zuiden van Noord-Amerika en Centraal China, en de meest zuidelijke bamboesoorten zijn te vinden in Patagonië. Bamboe komt ook natuurlijk voor in het Noorden van Australië.

Bamboe Groeigebieden

Natuurlijke bamboe groeigebieden (groene zones)

Bamboe wordt meestal als secundaire vegetatie gevonden in natuurlijke bossen, maar in sommige gevallen, zijn ze de dominante vegetatie. Dit is het geval in het noordoosten van India, op de berghellingen van oostelijk Afrika en in sommige delen van Zuid Amerika waar bamboe vele duizenden vierkante kilometers omvat.

Tegenover vele andere planten kan bamboe ook extreme omstandigheden tolereren. Sommige soorten groeien van zeeniveau tot 4000 m in de Andes en Himalaya, en sommige soorten zijn bestand tegen temperaturen onder -20°C. Ook bij extreme droogte of vochtigheid overleven de meeste bamboes.

4. Hoeveel Bamboe Soorten zijn er?

De onderfamilie Bambusoideae bestaat uit zowel houtige en kruidachtige bamboes met in totaal 1575 geïdentificeerde soorten in 111 verschillende geslachten.

Kruidachtige bamboes zijn meestal klein en lijken erg op gras, terwijl de houtachtige bamboes (afhankelijk van de soort) tot 40 m hoog en 30 cm in diameter kunnen worden. Vandaar dat ze vaak verward worden met "bomen".

Soorten Bamboe Halmen

Halmen van verschillende bamboesoorten​

Ongeveer 100 soorten worden commercieel gebruikt, waarvan er 20 geïdentificeerd zijn als prioritaire soorten voor zij die bamboe plantages willen beginnen. Afgezien van deze commercieel belangrijke soorten, worden er ook vele aantrekkelijke sierbamboes geteeld in kwekerijen voor ornamentele doeleinden.

5. Hoe Snel Groeit Bamboe?

Bamboe Groeisnelheid

Bamboe bestaat uit veel verschillende soorten die allemaal unieke groei eigenschappen en kenmerken hebben. Zeggen dat bamboe 1 meter per dag groeit is misleidend omdat niet alle bamboesoorten zo snel groeien (de meeste groeien "maar" tussen de 5-20 cm per dag).

Dit gezegd zijnde, het Guinness World Records stelt dat het wereldrecord voor de snelst groeiende plant op aarde behoort tot een "bepaalde bamboesoort" die tot 91 cm per dag groeit. Dat is omgerekend bijna 4 cm per uur of een groeisnelheid van 0,00003 km/h.

Deze groeisnelheid kan alleen worden bereikt als de bamboe op een zeer voedingsrijke bodem groeit en wanneer de weersomstandigheden optimaal zijn (perfecte balans tussen warmte/vochtigheid). Madake bamboe (Phyllostachys bambusoides) en Moso bamboe (Phyllostachys edulis) worden momenteel beschouwd als de snelst groeiende bamboesoorten ter wereld.

6. Hoe Hoog wordt Bamboe?

Kruidachtige bamboes zijn meestal klein, lijken op gras en zijn slechts een paar centimiters hoog. Houtachtige bamboes daarentegen kunnen afhankelijk van de soort opgroeien tot meer dan 30 m hoog en 20 cm in diameter, vandaar dat ze vaak verward worden met "bomen". De bamboesoort Dendrocalamus sinicus wordt beschouwd als de grootste bamboe ter wereld met een hoogte van 40 m hoog en een diameter van 30 cm.

7. Bamboe Overleefde Hiroshima

Een uitzonderlijk voorbeeld van de overlevingskracht van bamboe is het feit dat het de enige plant was die de straling van de atoombom in Hiroshima van 1945 overleefde. De extreme hitte vernietigde alle bomen en planten met uitzondering van één bamboe bos. Het bos is inmiddels verwijderd maar de halmen zijn bewaard gebleven in een museum in Hiroshima, Japan.

8. Kan Bamboe Elektriciteit Geleiden?

Gloeilamp met bamboe gloeidraad in het National Museum of American History​

Minder dan een jaar nadat hij de eerste praktische lamp ontwikkelde (1880), ontwierp Thomas Edison een nieuwe versie die alle essentiële functies van een moderne lamp had; een gloeidraad in een luchtledige glazen bol met schroefdraad.

De belangrijkste factor was het vinden van het juiste materiaal voor de gloeidraad, het deel binnen het lampje dat oplicht wanneer er een elektrische stroom doorheen wordt geleid. Edison testte meer dan 1.600 materialen, waaronder kokos, vislijn, zelfs de baardharen van een werknemer.

Uiteindelijk besliste Edison om bamboe te gebruiken voor de gloeidraad. Edison en zijn team hadden ontdekt dat gecarboniseerde bamboe elektriciteit kon geleiden, en dat de levensduur van een bamboe gloeidraad meer dan 1200 uur was, meer dan gelijk welk ander materiaal dat op dat moment beschikbaar was.

Onderzoekers hebben sindsdien verder gebouwd op zijn werk en hebben nu ontdekt dat bamboe houtskool bestaat uit natuurlijke "nano buisjes" die elektriciteit kunnen geleiden als een zeer dunne film op een glazen of siliciumsubstraat oppervlak.

9. Is Lucky Bamboo een echte Bamboesoort?

Lucky Bamboo (Dracaena braunii)

De immens populaire ornamentele plant die wordt verondersteld positieve energie en welvaart te brengen voor degenen die het in huis of op kantoor plaatsen, is in feite helemaal geen bamboe.

Lucky bamboo wordt wereldwijd geëxporteerd en op grote schaal gekweekt in China en Taiwan alhoewel de plant eigenlijk afkomstig is uit Afrika. In tegenstelling tot echte bamboe, groeit Lucky bamboo zeer langzaam (ongeveer 10 cm per jaar). De stengels worden meestal verkocht wanneer ze tussen 10 cm en 100 cm lang zijn.

Hoewel het woord 'Bamboe' voorkomt in de naam van deze plant, is de taxonomische orde totaal verschillend van echte bamboe. De botanische naam voor Lucky Bamboo is Dracaena braunii (ook bekend als Dracaena sanderiana).